الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )
356
الغدير ( فارسى )
است : على عليه السّلام در صفين ميان سپاهيان خود و گروهى از مردم و افرادى از نواحى مختلف و جمعى از مهاجران و انصار كه در حضورش بودند ، بر فراز منبر رفت و پس از حمد و ستايش خداوند فرمود : اى مردم ، مناقب من افزونتر از آن است كه در شمار آيد . من از مجموع آياتى كه خداى تعالى در منقبتم فرو فرستاده و احاديثى كه رسول خدا در فضل و كمالم بيان داشته است ، به چند آيت و روايت بسنده مىكنم . آيا مىدانيد كه خداوند در كتابش سابق را بر مسبوق برترى داده ، و احدى از اين امّت در راه خدا و رسول بر من پيشى نگرفته است ؟ همه گفتند : آرى ، چنين است . فرمود : شما را به خدا سوگند مىدهم آيا هنگامى كه از رسول خدا دربارهء آيهء كريمهء : السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ ، أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ « 1 » سؤال كردند ، آن حضرت فرمود : خداوند اين آيه را دربارهء پيغمبران و اوصياى آنان نازل فرموده و من برترين انبيا و رسولان خداوند هستم و وصىّ من علىّ بن ابى طالب برترين اوصياست . در اين هنگام نزديك هفتاد تن از اصحاب بدر كه اكثر آنها از انصار و بقيه از مهاجران بودند ، برخاستند كه در ميانشان ابو الهيثم بن تيهان و خالد بن زيد ،
--> - گفتارشان در منحصر ساختن امامان به دوازده تن است ، بنا به دلائل و مطالبى كه سليم بن قيس هلالى در كتابش ذكر كرده است . سبكى در محاسن الرسائل فى معرفة الاوائل گويد : همانا اولين كتابى كه براى شيعه تصنيف شد ، كتاب سليم است . كه دانشمندان به آن استدلال مىكردند و شيعه نهتنها به مندرجات آن بسنده مىكردند ، بلكه از طريق اين كتاب با ارباب جدل به بحث و گفتگو مىپرداختند تا اينكه آنان به جهت اعتمادى كه به امانت و وثاقت سليم در نقل حديث داشتند ، ناچار به آنچه در آن مذكور است قانع مىشدند . سخن مسعودى هم همين معنى را مىرساند چه وى احتجاج و استدلال اماميهء اثنى عشريه را در حصر عدد به كتاب مزبور و مندرجات آن اسناد داده است . بديهى است كه صرف قانع شدن در زمانهايى كه احتجاج و مجادله در نهايت شدت وجود داشته ، كافى نبوده و به همين دليل ، تعداد زيادى از بزرگان عامه به كتاب مزبور اسناد داده و از آن روايت كردهاند كه از آن جملهاند : حاكم حسكانى در شواهد التنزيل لقواعد التفضيل ، حموينى در فرايد السمطين ، سيد بن شهاب همدانى در مودّة القربى ، قندوزى حنفى در ينابيع المودّة و جز ايشان . ما در پيرامون اين كتاب سخنان گهربارى را در رسالهاى جداگانه گرد آوردهايم و آنچه در اينجا ذكر شد ، براى اين است كه معلوم شود اعتماد بر اين كتاب امرى است كه هردو فرقهء عامه و خاصه در آن متفق و متحدند و همين معنى ما را بر آن داشت كه به نقل از آن در اين كتاب پردازيم . ( 1 ) . واقعة 56 / 10 ، 11 : آنان كه در رفتن به راه خدا سبقت گرفته و پيشى جستهاند ، مقربان درگاهند .